İş Filozofu Ekosistemi Nereye Koşuyor?
Bu hafta acaba hangi konuya değinecekler diye merakla beklediğinizi bildiğimiz Fırsat Maliyeti serimize bir hafta ara verip bu hafta yeni bir “konu” değil, kendimizi konuşuyoruz.
Çünkü ekosistem büyüdükçe her yerden sorular geliyor:
İş Filozofu tam olarak ne yapıyor?
Neyi amaçlıyor?
Nereye koşuyor?
Bu sayımız, bu sorulara net ve derli toplu cevap vermek için röportaj formatında hazırlandı.
Haydi başlayalım...
🎙️ Röportaj: İş Filozofu × Erkan İşçimen
🦉: “İş Filozofu” ifadesi bazen süslü bir etiket gibi durabiliyor. Biz bunu niye seçtik?
Eİ: Çünkü biz iş dünyasında iki tane büyük yanılsama görüyoruz.
Birincisi: her şeyin teknik/sayı olduğu yanılsaması. Sanki iyi tablo, iyi süreç, iyi KPI olunca mesele bitiyormuş gibi… Halbuki iş dediğimiz şey, insanla yapılıyor; insan da sadece rasyonel bir makine değil.
İkincisi: her şeyin kişisel gelişim olduğu yanılsaması. Sanki bir iki alışkanlık, bir iki motivasyon cümlesi, bir iki hedef panosu… Tamam, hayat kurtuldu gibi…
Biz o ikisinin ortasında duruyoruz. Bizim işimiz; kararın psikolojisini, sistemin adaletini, insanın dayanıklılığını aynı masada tutmak. Bu yüzden “filozof” diyoruz: çünkü biz neden sorusunu ciddiye alıyoruz. “Nasıl?” kadar “niye?” de var. “Ne kadar?” kadar “ne pahasına?” da var.
🦉: Dışarıdan bakınca bir sürü seri, bir sürü başlık… Bu bir “içerik üreticisi” işi gibi görünüyor. Biz tam olarak ne yapıyoruz aslında?
Eİ: İçerik üretmek hedef olursa, insanın aklı çok kolay dağılır. Bizde hedef başka: düşünme kası.
Biz, izleyicide şunu büyütmek istiyoruz: “Bu kararı otomatik mi veriyoruz, bilinçli mi veriyoruz?”
Bir cümle var: “Hayat hızlandıkça, otomatik pilot büyür.” İş Filozofu bu otomatik pilotun karşısına dikilen bir ekosistem. İçerikler de o alanın farklı kapıları.
Bir de şunu da çok net söylemek lazım: Biz “haklı çıkma” peşinde değiliz. Biz “sorgulatma” peşindeyiz. Çünkü bize göre sorgulatma, çoğu zaman içi boş motivasyondan daha değerlidir.
Fırsat Maliyeti: Bizim çekirdeğimiz
🦉: O zaman Fırsat Maliyeti nereye oturuyor?
Eİ: Fırsat Maliyeti bizim çekirdeğimiz çünkü hayatta en pahalı hatalar “yanlış yapmak”tan değil; görünmeyen bedeli yok saymaktan oluşuyor.
Bir seçim yapılıyor, sonra yıllar geçiyor, sonra şu cümle geliyor: “Keşke…”
Biz o “keşke” eğrisinin alt alanını küçültmek istiyoruz aslında. Bunun için de seçimlerin görünmeyen tarafını konuşuyoruz:
Seçtiğimiz şeyin bedeli ne?
Seçmediğimiz şeyin kaybı ne?
Bazen “doğru karar” diye bir şey var mı; yoksa “doğru zaman” mı var?
Bazen karar değil, kararın arkasında taşınan hikâye mi belirleyici?
Fırsat Maliyeti bu yüzden sadece iş dünyası değil; hayatın kendisi.
Logos KFK: Ortak referans motoru
🦉: Logos KFK, çok sevilen diğer bir seri. Daha az kişi eşlik ediyor ama daha derinliğine bir bağ var gibi. “Kitap-Film Kulübü” deyince bazen daha hafif algılanabiliyor. Biz orada ne yapıyoruz?
Eİ: Biz orada “kitap önerdik geçtik” yapmıyoruz. Şu kişiyi de fark edin; şu filme de göz atın demiyoruz. Ortak bir bağlam kuruyoruz. Belki de bu üçlüyü ve kendimizi bu yöntemle yeniden keşfediyoruz.
Çünkü aynı kavram farklı zihinlerde farklı anlam/anlamlar taşır. Ama aynı sahne, aynı karakter, aynı çatışma… herkesin zihninde aynı yere dokunur. O yüzden Logos KFK bir kulüpten de öte; bir akıl-yürek hizalama sahnesi: birlikte düşünmeyi kolaylaştıran bir ortak zemin.
Orada iki şey oluyor:
Hayatın büyük meseleleri, somut bir hikâyeye bağlanıyor.
Hikâye, izleyicide “kendi hayatına dönüşen” sorular üretmeye başlıyor.
Bu yüzden Logos KFK’nın ruhu “tüketmek” değil; “dönüştürmek”.
İzmarit: Kabuğu soyma, gerçeği açığa çıkarma
🦉: İzmaritse başka bir tonda. Daha sert, daha çıplak. Biraz da sarsıcı... Neden böyle?
Eİ: Çünkü bazı cümleler çok güzel ama çok tehlikeli. “Pırıltılı” olduğu için gerçeği örtebiliyor.
İzmarit, o örtüyü çekip alıyor. Konforu azaltıyor, ama şeffaflığı ve yüzleşmeleri artırıyor.
Biz orada şunu yapıyoruz: “Bu kavram gerçekten işe yarıyor mu, yoksa sadece iyi mi hissettiriyor?”
Popülizm, elitizm, minimalizm, kinizm gibi temalar… Bunlar gündelik hayatta “gizli yönetici (driver)” gibi çalışıyor. İzmarit bu gizli yöneticileri görünür kılıyor. Çünkü bir şeyi gerçekten görürsek, onunla ne yapabileceğimize daha sağlıklı karar verebiliriz. Görmezsek, işler fena!
Danışmanlar Kahvesi: Tek akıl değil, çok akıl; gönlünce derinleşme
🦉: Danışmanlar Kahvesi’ni de ekosistemin önemli parçası yapan şey ne peki?
Eİ: Çünkü tek perspektif, bir süre sonra kendi kendini tekrar eder. Bizim derdimiz tekrar değil; derinleşme. Dikkat süresinin giderek azaldığı bir dönemde bir konuyu belirleyip dikey dalış ve izlenir mi, okunur mu dan öte; birlikte keşfetmenin keyfi var orada. İzleyen de, ben de, hatta konuğumuz da ayda bir gerçekleşen bu derinleme sohbetten dönüşerek çıkıyor. Tabi üç taraf da sonuna kadar dayanabilirse ve yüzeyde kalmayı tercih etmezse:)
Danışmanlar Kahvesi’nde “cevap satma” yok. Orada “soru kalibrasyonu” var. Felsefe de doğru soruları çoğaltmak değil miydi:)?
Doğru soru, doğru çerçeve, doğru bağlam, farklı örnekler…
Konuklar ve konular bu yüzden çok değerli: farklı alanlardan birikimleri ve perspektifleri masaya koydukça, bizim de aklımız keskinleşiyor. Bu seri ekosistemin çoğul ve derinliğine akıl ihtiyacını karşılıyor.
Girişim Yolu: Romantizm değil, gerçeklik
🦉: Bir de Girişim Yolu var. Oradaki çizgimiz ne?
Eİ: Girişimcilik piyasada ya aşırı romantize ediliyor ya da aşırı korkutuyor.
Biz ikisini de sevmiyoruz ve fayda sunduğuna inanmıyoruz. Bizim yaptığımız şey daha net: girişimcilik bir “mizaç” mı, bir “yetenek” mi, bir “tasarım” mı?
İş fikri, değer önerisi, iş modeli, müşteri, para, risk… Hepsi konuşuluyor ama bir slogan diliyle değil; gerçek bir yolculuğun diliyle. Girişimci/girişimci adaylarının adım adım özgüven inşasına katkı sağlamayacaksak, tüm bu içeriklerin ne anlamı kalır ki?
Girişim Yolu, ekosistemin “uygulama kası”. Hem ticari, hem sosyal girişimcilik alanında.
Institute of Ecosystem Sciences: Bizim laboratuvarımız
🦉: IoES kulağa daha büyük, daha iddialı geliyor. Bir de İngilizce olarak yayınlanıyor. Orada ne hedefleniyor?
Eİ: IoES, ekosistemin teorik “laboratuvarı”. Düşünce deneylerimizi orada yapıyoruz:)
Çünkü dünya artık tek dosyada okunmuyor: iklim, yapay zekâ, ekonomi, kültür, gençlik, ruh sağlığı… hepsi aynı anda çarpışıyor. Biz bu çarpışmayı “parça parça tepkilerle” değil, “bütün resimle” anlamak istiyoruz.
IoES’in vaadi şu: daha az ama daha yoğun; daha yavaş ama daha rafine üretim.
Bu, bizim düşünme biçimimizin en uç noktası. Doktora öğrenci ve/veya mezunlarından oluşmuş bir grup da oluşturduk orada. Ufak ufak onlarla da çalışmalara başlayacağız.
🦉: Dünyaca ünlü pazarlama gurusu sizin de öğrenciyken rol modellerinizden biri olan Philip Kotler’in bile bu bülteni takip ettiği doğru mu?
Eİ: Doğru:)) Son sayımıza “beğeni” de koydu... Bizim için ne kadar doğru yerlerde dolaştığımızın bir onayı gibi oldu buradan kendisine sonsuz saygı ve sevgiyle:)
Peki bütün bu çabaların “tek cümlede” özeti ne?
🦉: Röportajın en kritik sorusu: Bütün bu seriler, bu yapı, bu ekosistem… Tek cümlede ne ifade ediyor?
Eİ: Biz “daha çok şey bilmek” peşinde değiliz. Biz “daha doğru düşünmek” peşindeyiz.
Aslına bakarsanız ben ilkokul yıllarından beri bunun peşindeyim:) Fen lisesinde de öyleydim, asteğmen olarak askerlik görevimi ifa ederken de, aile ve iş yaşamımın her anında da, girdiğim tüm ortamlarda... Şimdi sadece bunu daha büyük bir ekiple, çok daha büyük bir kitle için yapıyoruz:)
Daha doğru düşünmek de şunu getiriyor: daha çok keşif, daha çok bağlantı, daha iyi karar, daha az otomatik pilot, daha az pişmanlık, daha çok anlamlı ilerleme.
Ve tabi potansiyelini, “kendini gerçekleştirme”...
Bizimle yol yürüyenlerin kendini gerçekleştirme sürecine katkı koyma.
Bundan daha anlamlı ne olabilir ki:)?
İş Filozofu kanallarımız:
İş Filozofu Youtube: https://www.youtube.com/@isfilozofu
İş Filozofu Linkedin: https://www.linkedin.com/company/isfilozofu
İş Filozofu Websitesi (yakında): isfilozofu.com
Bültenlerimiz:
İş Filozofu (Fırsat Maliyeti): https://www.linkedin.com/build-relation/newsletter-follow?entityUrn=7360989817494552576
Logos Kitap-Film Kulübü: https://www.linkedin.com/build-relation/newsletter-follow?entityUrn=7366445490252460033
Girişim Yolu: https://www.linkedin.com/build-relation/newsletter-follow?entityUrn=7420062798946353152
Danışmanlar Kahvesi: https://www.linkedin.com/build-relation/newsletter-follow?entityUrn=7411696526051430400
İzmarit: https://www.linkedin.com/build-relation/newsletter-follow?entityUrn=7383373993858306048
IoES (Institute of Ecosystem Sciences): https://www.linkedin.com/build-relation/newsletter-follow?entityUrn=7400806781083525120
İş Filozofu Ekosistemi WhatsApp topluluğumuza katılmak için: https://chat.whatsapp.com/HCqqnqHf8AvEpQ5sERDgsM
Sevgiler,
🦉 & Erkan İşçimen


